Vaak wordt netcongestie pas echt zichtbaar wanneer er plannen zijn om te verduurzamen, uit te breiden of te elektrificeren. Denk aan de plaatsing van warmtepompen, laadpalen, extra ventilatiecapaciteit of een uitbreiding van een gebouw. Veel organisaties lopen dan tegen de grenzen van hun aansluiting aan en krijgen te horen dat een netverzwaring voorlopig niet mogelijk is.
De logische eerste reactie bij netcongestie is vaak: ‘We hebben meer vermogen nodig’. Maar netcongestie gaat niet alleen over hoeveel energie je gebruikt, maar vooral wanneer en hoe je die gebruikt. Het probleem ligt extern bij het elektriciteitsnet, de mogelijkheden liggen in de praktijk vaak bij je bestaande aansluiting. Door anders naar energiegebruik te kijken en piekbelasting actief te beheersen, ontstaat ruimte voor groei zonder direct afhankelijk te zijn van netverzwaring. Dit noemen we congestiemanagement.
Praktijkvoorbeelden uit zorg & onderwijs
Kansen voor capaciteitsoptimalisatie zien we terug in alle sectoren, maar laten we de zorg en het onderwijs als voorbeeld nemen. Netcongestie raakt zorg- en onderwijsinstellingen op verschillende manieren, maar met een vergelijkbare impact op groei en verduurzaming.
In de zorg staan continuïteit, comfort en betrouwbaarheid voorop: gebouwen draaien 24/7 en comfort voor patiënten en medewerkers is niet onderhandelbaar. Hierdoor lijkt energiegebruik minder flexibel. Toch zit juist daar de oplossing: niet in het beperken van processen, maar in het slimmer aansturen van installaties.
In het onderwijs is het energiegebruik vaak voorspelbaarder door roosters en bezettingspatronen, maar die voorspelbaarheid wordt nog lang niet altijd benut. Hierdoor ontstaan pieken op momenten dat dat eigenlijk niet nodig is. Daarnaast zijn er beperkte budgetten beschikbaar voor verduurzaming, wat de noodzaak verhoogt om nog slimmer om te gaan met de capaciteit die je al hebt.
Van capaciteitstekort naar sturingsvraagstuk
In beide sectoren ligt de uitdaging dan ook niet alleen in een gebrek aan capaciteit, maar vooral in hoe die capaciteit wordt gebruikt. Netcongestie wordt een groot intern vraagstuk. Het is belangrijk om te kijken waar in het gebouw oplossingsruimte zit. Onderzoek hoe installaties worden aangestuurd en hoe pieken ontstaan. Veel gebouwen beschikken namelijk over voldoende capaciteit, maar lopen tegen problemen aan doordat verschillende installaties tegelijkertijd veel vermogen vragen.
Dat vraagt een andere manier van denken. De meeste organisaties sturen namelijk nog op energieverbruik (kWh). Maar netcongestie wordt bepaald door vermogen en pieken (kW). Dat is een essentieel verschil. Je kunt hetzelfde verbruik hebben, maar toch tegen je grens aanlopen door een paar piekmomenten.
Hoe creëer je ruimte voor groei?
Zodra duidelijk is waar pieken ontstaan, ontstaat ook inzicht in waar flexibiliteit aanwezig is. In veel gebouwen zijn installaties aanwezig die niet continu op maximaal vermogen hoeven te draaien. Door deze slimmer aan te sturen ontstaat ruimte binnen het bestaande gecontracteerde transportvermogen.
Voorbeelden hiervan zijn:
Hiermee worden pieken niet achteraf opgelost, maar actief voorkomen.
Wat levert dit concreet op?
Door actief te sturen op capaciteit in plaats van alleen energieverbruik ontstaat:
En dat alles zonder impact op comfort of primaire processen.
Van beperking naar groeikans
Netcongestie dwingt organisaties om anders naar energie te kijken, om verduurzamings- en uitbreidingsplannen door te laten gaan. Organisaties die inzicht krijgen in hun piekbelasting en de beschikbare flexibiliteit binnen gebouwen en installaties ontdekken vaak dat er binnen de bestaande aansluiting meer mogelijk is dan gedacht. Door actief te sturen op vermogen ontstaat ruimte voor groei, zonder direct afhankelijk te zijn van een zwaardere aansluiting of grote investeringen in nieuwe infrastructuur.
Bij Declan brengen we energiegebruik, piekbelasting en flexibiliteit binnen gebouwen inzichtelijk. Op basis daarvan bepalen we hoeveel ruimte er binnen de bestaande aansluiting beschikbaar is. Wanneer er voldoende potentieel aanwezig is, kan Declan HVAC-installaties en zonnepanelen automatisch aansturen om die ruimte optimaal te benutten.